niedziela, 30 marzec 2014 08:37

Ewolucja w zarządzaniu projektami B+R

Napisane przez 
Oceń ten artykuł
(1 głos)

Teoretycy zarządzania projektami B+R twierdzą, że od połowy XX wieku praktyka zarządzania projektami badawczo-rozwojowymi gruntownie się zmieniła. W jakim momencie tej ewolucji znajdujemy się teraz i dokąd zmierzamy?

Pierwszy etap rozwoju metod zarządzania B+R przypada na lata 50-te i pierwszą połowę lat 60-tych ubiegłego stulecia. Charakteryzował się on oddzieleniem procesów badawczo-rozwojowych od pozostałej aktywności organizacji. W ujęciu tym faza opracowywania nowych technologii poprzedzała fazę tworzenia nowego produktu oraz jego wprowadzania na rynek. Podejście to – reprezentowane przez takie jednostki B+R jak Xerox PARC (Palo Alto Research Center), Bell Labs czy centra badawcze Lockheed Martin – ukierunkowane było w pierwszym rzędzie na przełomy technologiczne i naukowe, których rezultaty były następnie – w zależności od popytu – wprowadzane na rynek (market-push).

W metodach zarządzania projektem podejście to odzwierciedla „kaskadowy” model (waterfall model) zarządzania projektem, którego początków można doszukiwać się w pracach Herberta D. Beningtona z lat 1950-tych, a którego formalny opis sformułował dopiero w latach 1970-tych Winston W. Royce.

Od połowy lat 1960-tych (faza druga) praktyka B+R stopniowo zaczęła orientować się na potrzeby komercyjne. Procesy B+R były inicjowane przez czynniki rynkowe, a nie jak w przypadku fazy pierwszej – z punktu widzenia priorytetów naukowych bądź jedynie technologicznych. W tym modelu prace badawcze i rozwojowe służyły rozwiązaniu problemów, które rodziły się w kontekście rynkowym (market-pull). Tendencja ta stopniowo nasilała się i już od wczesnych lat 1970-tych, na kiedy datuje się trzeci etap rozwoju zarządzania B+R, badania naukowe i prace rozwojowe były stopniowo integrowane z całościowym planowaniem strategicznym organizacji.

Lata 1980-te i pierwsza połowa 1990-tych to faza wpływu japońskich firm takich jak Honda, Toyota czy Sony, których praktyki w zakresie new product development szczegołowo opisywali klasycy zarzadzania wiedzą – Ikujiro Nonaka i Hirotaka Takeuchi. W tym paradygmacie prace badawczo-rozwojowe prowadzono równolegle do badań rynkowych. Przy opracowywaniu nowych produktów każdorazowo brano pod uwagę modele biznesowe, w których obok segmentów odbiorców i kanałów sprzedaży danego produktu uwzględniano komplementarne usługi lub nawet całe linie produktowe.

Jest to dokładnie ten sam okres, w którym powstały główne założenia zwinnych i iteratywnych metodyk zarządzania projektami takich jak SCRUM, gdzie fazy prac B+R, projektowania produktu, produkcji czy badań marketingowych zachodziły na siebie, zmuszając organizacje do tworzenia interdyscyplinarnych zespołów mogących sprostać tym wymaganiom.

Faza piąta, która rozpoczynać ma się w połowie lat 90-tych XX wieku, przypada na okres wzmożonej globalnej konkurencji i gwałtownych zmian technologicznych. Procesy badawczo-rozwojowe wchodzą tu w interakcje z konkurencją, dystrybucją, uwzględniają specyfikę łańcucha dostaw. B+R polega na koordynowaniu działań wielu podmiotów, które dostarczają komplementarne technologie.

Dennis Nobelius, wiceprezes Volvo, już w 2004 roku przekonywał jednak, że zaobserwować można zmiany na tyle istotne, by można było mówić o początku kolejnego etapu. Charakteryzować ma się on zaangażowaniem w procesy B+R szerokiego spektrum aktorów oraz uwzględnieniem całego szeregu złożonych czynników, wśród których można wymienić wzornictwo przemysłowe, standardy ekologiczne, kompatybilność czy interoperacyjność konkurencyjnych technologii.

Biorąc pod uwagę wzmożone współcześnie procesy sieciowania organizacji R&D, wydaje się, że pomostem łączącym fazę piątą i szóstą może być zaproponowana swego czasu przez Henry’ego Chesbrougha idea „otwartej innowacji”. W myśl tej koncepcji, w przypadku dostarczania innowacyjnych produktów na rynek firmy zmuszone są wykorzystywać własne, opracowane wewnątrz organizacji, jak i pochodzące od zewnętrznych aktorów, technologie oraz metody otwierania rynków.

* Tekst powstał w oparciu o artykuł Dennisa Nobeliusa: Towards the Sixth Generation of R&D Management opublikowany w 22. numerze “International Journal of Project Management” (2004).

Czytany 1988 razy Ostatnio zmieniany wtorek, 29 kwiecień 2014 05:53
Zaloguj się, by skomentować

Najnowsze projekty

Finansowanie B+R